Sử dụng đất không liên tục là vấn đề pháp lý quan trọng trong quản lý và sử dụng đất đai tại Việt Nam, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Hiểu rõ khái niệm này giúp cá nhân, tổ chức tránh các tranh chấp hoặc mất quyền lợi khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai. Việc nắm bắt quy định kịp thời còn hỗ trợ lập kế hoạch sử dụng đất hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này.
1. Thế nào là sử dụng đất không liên tục?
Sử dụng đất không liên tục có thể được hiểu là tình trạng người sử dụng đất không đưa đất vào sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định hoặc việc sử dụng đất bị gián đoạn theo trường hợp mà pháp luật đất đai quy định. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đất tạm thời không được khai thác, canh tác đều đương nhiên bị xác định là sử dụng đất không liên tục hoặc bị thu hồi.
Theo khoản 7 Điều 81 Luật Đất đai 2024, đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản không được sử dụng trong 12 tháng liên tục, đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong 18 tháng liên tục, đất trồng rừng không được sử dụng trong 24 tháng liên tục và đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà vẫn không đưa đất vào sử dụng theo thời hạn ghi trong quyết định xử phạt thì thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất. Quy định này không áp dụng đối với trường hợp bất khả kháng theo khoản 9 Điều 81 Luật Đất đai 2024.
Đối với đất thực hiện dự án đầu tư, khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024 quy định trường hợp đất không được sử dụng trong 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư thì thuộc trường hợp thu hồi theo quy định.
2. Đặc điểm nhận biết sử dụng đất không liên tục
Để xác định tình trạng sử dụng đất không liên tục, cần căn cứ vào loại đất, mục đích sử dụng, thời gian không sử dụng và trường hợp cụ thể được pháp luật quy định. Không thể chỉ dựa vào việc thửa đất đang bỏ trống tại một thời điểm để kết luận người sử dụng đất vi phạm.
Đối với đất nông nghiệp thuộc khoản 7 Điều 81 Luật Đất đai 2024, cần xem xét thời gian không sử dụng là 12 tháng, 18 tháng hoặc 24 tháng tùy loại đất, đồng thời phải có điều kiện người sử dụng đất đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn không đưa đất vào sử dụng theo thời hạn trong quyết định xử phạt.
Đối với dự án đầu tư, việc xác định không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ được căn cứ vào thời điểm nhận bàn giao đất trên thực địa và tiến độ ghi trong dự án đầu tư. Nghị định 102/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 226/2025/NĐ-CP, quy định cụ thể việc xác định thời gian không đưa đất vào sử dụng và thời gian chậm tiến độ.
Xem thêm: Quy định về quản lý đất công ích
3. Ảnh hưởng của sử dụng đất không liên tục đến quyền lợi người sử dụng
Sử dụng đất không liên tục không đương nhiên làm mất quyền sử dụng đất hoặc dẫn đến thu hồi đất trong mọi trường hợp. Việc thu hồi do không sử dụng đất chỉ được thực hiện khi thuộc một trong các trường hợp và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều 81 Luật Đất đai 2024.
Đối với đất nông nghiệp quy định tại khoản 7 Điều 81, người sử dụng đất phải thuộc trường hợp không sử dụng đất trong thời gian luật định và đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn không khắc phục theo thời hạn trong quyết định xử phạt. Đối với dự án đầu tư, chủ đầu tư không đưa đất vào sử dụng trong 12 tháng liên tục hoặc chậm tiến độ 24 tháng có thể được gia hạn sử dụng đất không quá 24 tháng; hết thời hạn được gia hạn mà vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất theo khoản 8 Điều 81.
Trường hợp không sử dụng đất hoặc chậm tiến độ do bất khả kháng, thời gian bị ảnh hưởng không được tính theo quy định về thu hồi đất tại các khoản 7 và 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024.
Xem thêm: Mẫu tờ khai xác định mốc thời gian sử dụng đất mới nhất
4. Cách xử lý khi đất bị coi là sử dụng không liên tục
Khi đất có dấu hiệu không được sử dụng theo thời gian pháp luật quy định, người sử dụng đất cần xác định chính xác loại đất, mục đích sử dụng và nguyên nhân dẫn đến việc không sử dụng. Đồng thời, cần kiểm tra quyết định giao đất, cho thuê đất, Giấy chứng nhận và các tài liệu liên quan để xác định nghĩa vụ sử dụng đất.
Đối với đất nông nghiệp thuộc trường hợp quy định tại khoản 7 Điều 81 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất cần khắc phục tình trạng không sử dụng theo thời hạn được xác định trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Đối với dự án đầu tư thuộc khoản 8 Điều 81, nếu có nhu cầu tiếp tục thực hiện dự án, người sử dụng đất phải có văn bản đề nghị gia hạn gửi UBND cấp có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất xem xét, quyết định.
Theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP, trường hợp người sử dụng đất không sử dụng đất đã quá 12 tháng hoặc chậm tiến độ quá 24 tháng có nhu cầu gia hạn thì phải có văn bản đề nghị. Nếu sau 15 ngày kể từ ngày cơ quan nhà nước có văn bản xác định hành vi vi phạm mà người sử dụng đất không có văn bản đề nghị gia hạn, cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục thu hồi đất theo quy định.
5. Câu hỏi thường gặp
Sử dụng đất không liên tục có bị thu hồi ngay lập tức không?
Không. Việc đất không được sử dụng không đồng nghĩa với việc bị thu hồi ngay lập tức. Chỉ những trường hợp đáp ứng điều kiện thu hồi theo Điều 81 Luật Đất đai 2024 mới có thể bị thu hồi; riêng một số trường hợp còn được gia hạn hoặc khắc phục theo quy định.
Làm sao để chứng minh đất đã được sử dụng liên tục?
Việc xác định tình trạng sử dụng đất cần căn cứ vào loại đất, hiện trạng sử dụng và hồ sơ pháp lý liên quan. Người sử dụng đất nên lưu giữ Giấy chứng nhận, hồ sơ giao đất, cho thuê đất, giấy tờ về quá trình sử dụng và các tài liệu liên quan đến hoạt động sử dụng đất để phục vụ việc giải trình khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.
Sử dụng đất không liên tục ảnh hưởng đến chuyển nhượng đất như thế nào?
Việc sử dụng đất không liên tục không phải là điều kiện độc lập làm mất quyền chuyển nhượng. Tuy nhiên, nếu thửa đất đang thuộc trường hợp bị xử lý vi phạm, bị thu hồi hoặc không đáp ứng các điều kiện thực hiện quyền theo Điều 45 Luật Đất đai 2024 thì việc chuyển nhượng có thể không được thực hiện cho đến khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo pháp luật.
Sử dụng đất không liên tục là vấn đề cần được quan tâm đúng mức để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Nếu bạn đang gặp khó khăn liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết nhanh chóng.
Để lại một bình luận