ACC ĐẮK LẮK

Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp ghi nhận tài sản đúng giá trị, đảm bảo minh bạch báo cáo tài chính và tuân thủ quy định hiện hành. Thủ tục này đòi hỏi sự chính xác trong định giá và hạch toán để tránh rủi ro pháp lý sau này. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu chi tiết.

1. Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất như thế nào?

Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất cần căn cứ vào bản chất giao dịch, giá trị tài sản được xác định theo quy định và hồ sơ chuyển giao quyền sử dụng đất. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi doanh nghiệp nhận vốn góp bằng quyền sử dụng đất, nếu quyền sử dụng đất đủ điều kiện ghi nhận là tài sản cố định vô hình thì ghi Nợ TK 213 – Tài sản cố định vô hình, Có TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Đối với doanh nghiệp dùng quyền sử dụng đất để góp vốn vào đơn vị khác, tài khoản ghi nhận khoản đầu tư phụ thuộc vào mối quan hệ với đơn vị nhận vốn, có thể là TK 221, 222 hoặc 228. Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định khi góp vốn bằng tài sản vô hình, khoản đầu tư được ghi nhận theo giá đánh giá lại của tài sản và xử lý chênh lệch với giá trị còn lại theo quy định.

2. Nguyên tắc định giá quyền sử dụng đất khi góp vốn

Giá trị quyền sử dụng đất khi góp vốn cần được xác định theo thỏa thuận hoặc phương thức định giá phù hợp với Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020. Nếu tài sản góp vốn được định giá cao hơn giá trị thực tế tại thời điểm góp vốn, người có liên quan phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Về kế toán, Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định nguyên giá TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất có thể được xác định theo số tiền doanh nghiệp đã trả để có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc theo thỏa thuận của các bên khi góp vốn. Doanh nghiệp cần có đầy đủ hồ sơ, chứng từ làm căn cứ ghi nhận giá trị tài sản.

Xem thêm: Theo quy định quyền sử dụng đất là tài sản hay nguồn vốn?

3. Hạch toán trên sổ sách theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định TK 213 – Tài sản cố định vô hình, trong đó doanh nghiệp có thể mở tài khoản chi tiết để theo dõi quyền sử dụng đất. Khi doanh nghiệp nhận vốn góp bằng quyền sử dụng đất đủ điều kiện ghi nhận là TSCĐ vô hình, hạch toán:

Nợ TK 213 – TSCĐ vô hình
Có TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Trường hợp doanh nghiệp góp vốn vào đơn vị khác bằng quyền sử dụng đất được ghi nhận là TSCĐ vô hình, căn cứ giá đánh giá lại để ghi nhận khoản đầu tư vào TK 221, 222 hoặc 228 tùy trường hợp. Chênh lệch giữa giá đánh giá lại và giá trị còn lại của tài sản được xử lý theo hướng dẫn của Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Xem thêm: Quy định về quyền sử dụng đất khi thoái vốn nhà nước

4. Lưu ý khi chuyển quyền sử dụng đất vào doanh nghiệp

Việc chuyển quyền sử dụng đất để góp vốn phải đáp ứng điều kiện theo Luật Đất đai 2024 và hoàn tất thủ tục đăng ký theo quy định về đất đai. Doanh nghiệp cần lưu giữ hợp đồng góp vốn, hồ sơ định giá, hồ sơ chuyển quyền và các chứng từ liên quan để làm căn cứ hạch toán.

Đối với quyền sử dụng đất được ghi nhận là TSCĐ vô hình, doanh nghiệp thực hiện khấu hao theo quy định; riêng quyền sử dụng đất thì chỉ tính khấu hao đối với quyền sử dụng đất có thời hạn theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Doanh nghiệp cũng cần phân biệt quyền sử dụng đất với tài sản gắn liền với đất để xác định đúng tài khoản và nguyên giá khi ghi nhận trên sổ kế toán.

5. Câu hỏi thường gặp

Quyền sử dụng đất góp vốn có cần định giá lại định kỳ không?

Doanh nghiệp không mặc nhiên phải định giá lại quyền sử dụng đất hằng năm. Giá trị ghi nhận ban đầu được xác định theo quy định về định giá và kế toán; việc điều chỉnh chỉ thực hiện khi có căn cứ và thuộc trường hợp pháp luật kế toán quy định.

Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất ảnh hưởng thế nào đến báo cáo tài chính?

Việc hạch toán làm thay đổi các chỉ tiêu về tài sản, vốn chủ sở hữu hoặc khoản đầu tư tùy theo doanh nghiệp là bên nhận hay bên góp vốn. Ghi nhận đúng bản chất giao dịch giúp báo cáo tài chính phản ánh trung thực giá trị tài sản và nguồn vốn.

Có thể góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi đất đang cho thuê không?

Việc góp vốn phụ thuộc vào hình thức thuê đất và quyền của người sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024. Không phải mọi trường hợp đất thuê đều được góp vốn bằng quyền sử dụng đất; trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm có phạm vi quyền khác với thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê.

Hạch toán góp vốn bằng quyền sử dụng đất đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp. Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết và chuyên sâu, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk ngay hôm nay để được tư vấn kịp thời.