Hợp đồng ủy quyền sử dụng đất là công cụ pháp lý quan trọng giúp chủ sử dụng đất chuyển giao quyền quản lý, khai thác đất đai cho bên thứ ba mà không cần chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Việc nắm rõ nội dung và thủ tục liên quan giúp các bên tránh tranh chấp, đảm bảo giao dịch minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu chi tiết về loại hợp đồng này để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
1. Hợp đồng ủy quyền sử dụng đất là gì?
Hợp đồng ủy quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa bên ủy quyền và bên được ủy quyền, theo đó bên ủy quyền giao cho bên được ủy quyền thực hiện một hoặc một số công việc liên quan đến quyền sử dụng đất trong phạm vi và thời hạn nhất định. Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền.
Đối với quyền sử dụng đất, việc ủy quyền có thể được sử dụng để thực hiện các công việc như quản lý, sử dụng hoặc thực hiện thủ tục liên quan đến đất trong phạm vi được ủy quyền. Hợp đồng ủy quyền không làm chuyển quyền sử dụng đất từ bên ủy quyền sang bên được ủy quyền. Việc chuyển nhượng, tặng cho hoặc các hình thức chuyển quyền khác phải được thực hiện theo quy định riêng của pháp luật đất đai.
Hợp đồng ủy quyền khác với chuyển nhượng quyền sử dụng đất vì bên được ủy quyền chỉ nhân danh bên ủy quyền thực hiện công việc, còn quyền sử dụng đất vẫn thuộc về người có quyền. Về hình thức, hợp đồng ủy quyền được lập theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015; việc công chứng được thực hiện khi pháp luật quy định bắt buộc hoặc các bên có nhu cầu công chứng để tăng tính an toàn pháp lý.
2. Đặc điểm pháp lý của hợp đồng ủy quyền sử dụng đất
Hợp đồng ủy quyền sử dụng đất mang tính chất thỏa thuận giữa bên ủy quyền và bên được ủy quyền, trong đó bên được ủy quyền hành động nhân danh bên ủy quyền trong phạm vi công việc đã được xác định. Đặc điểm nổi bật là hợp đồng có thể xác định thời hạn cụ thể và chấm dứt khi hết thời hạn, công việc đã hoàn thành hoặc thuộc các trường hợp chấm dứt theo quy định.
Theo Điều 563 Bộ luật Dân sự 2015, thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc do pháp luật quy định; nếu không có thỏa thuận và pháp luật không có quy định khác thì hợp đồng ủy quyền có hiệu lực 01 năm kể từ ngày xác lập việc ủy quyền.
Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng ủy quyền có thể có thù lao hoặc không có thù lao tùy thỏa thuận. Bên được ủy quyền phải thực hiện công việc trong phạm vi ủy quyền, không được tự ý vượt quá phạm vi này. Việc xác định rõ công việc, quyền hạn, thời hạn và trách nhiệm trong hợp đồng giúp hạn chế tranh chấp sau này.
Xem thêm: Có được tăng vốn bằng góp quyền sử dụng đất không?
3. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng ủy quyền sử dụng đất
Bên ủy quyền có quyền yêu cầu bên được ủy quyền thực hiện đúng phạm vi công việc đã thỏa thuận, yêu cầu báo cáo về việc thực hiện ủy quyền và nhận lại tài sản, giấy tờ đã giao khi công việc hoàn thành. Bên ủy quyền có nghĩa vụ cung cấp thông tin, tài liệu và phương tiện cần thiết để bên được ủy quyền thực hiện công việc, đồng thời thanh toán chi phí hợp lý và thù lao nếu có thỏa thuận.
Theo Điều 565 Bộ luật Dân sự 2015, bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc theo ủy quyền và báo cho bên ủy quyền về việc thực hiện công việc. Bên được ủy quyền phải bảo quản tài liệu, phương tiện được giao, giữ bí mật thông tin và giao lại cho bên ủy quyền tài sản, lợi ích thu được trong quá trình thực hiện công việc theo quy định.
Bên được ủy quyền chỉ được thực hiện các công việc trong phạm vi được giao. Việc chuyển giao ủy quyền cho người khác phải thuộc trường hợp được phép theo Điều 564 Bộ luật Dân sự 2015. Các bên cần ghi rõ quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng để đảm bảo tính ràng buộc pháp lý.
Xem thêm: Mẫu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tiếng Anh mới nhất
4. Thủ tục lập và công chứng hợp đồng ủy quyền sử dụng đất
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và nội dung hợp đồng
Các bên soạn thảo nội dung hợp đồng bao gồm thông tin của các bên, thông tin về thửa đất, phạm vi ủy quyền, thời hạn và thù lao nếu có. Hồ sơ có thể gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ tùy thân và các giấy tờ liên quan đến công việc được ủy quyền.
Bước 2: Thỏa thuận và ký kết hợp đồng
Các bên thống nhất các điều khoản và ký vào hợp đồng. Nếu có thù lao, cần ghi rõ mức thù lao và phương thức thanh toán để tránh tranh chấp sau này.
Bước 3: Công chứng hợp đồng tại tổ chức hành nghề công chứng
Trường hợp các bên có nhu cầu công chứng hoặc thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu công chứng thì thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng. Công chứng viên kiểm tra giấy tờ, năng lực chủ thể và tính hợp pháp của hợp đồng trước khi công chứng theo Luật Công chứng 2024.
Bước 4: Lưu trữ và thực hiện hợp đồng
Sau khi ký kết hoặc công chứng, các bên giữ bản hợp đồng và thực hiện đúng phạm vi ủy quyền. Nếu cần thay đổi nội dung, các bên thực hiện sửa đổi, bổ sung hoặc chấm dứt ủy quyền theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
5. Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng ủy quyền sử dụng đất có cần công chứng bắt buộc không?
Hợp đồng ủy quyền không phải mọi trường hợp đều bắt buộc công chứng. Các bên có thể công chứng khi pháp luật yêu cầu hoặc khi có nhu cầu tăng tính an toàn pháp lý cho giao dịch.
Thời hạn của hợp đồng ủy quyền sử dụng đất được quy định như thế nào?
Theo Điều 563 Bộ luật Dân sự 2015, thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định. Nếu không có thỏa thuận và pháp luật không có quy định khác thì thời hạn là 01 năm kể từ ngày xác lập việc ủy quyền.
Bên được ủy quyền có được chuyển nhượng quyền sử dụng đất không?
Bên được ủy quyền chỉ được thực hiện công việc trong phạm vi ủy quyền. Nếu nội dung ủy quyền có cho phép thực hiện việc chuyển nhượng thì vẫn phải đáp ứng các điều kiện và thủ tục chuyển nhượng theo Luật Đất đai 2024; việc ủy quyền không tự làm phát sinh quyền sử dụng đất cho bên được ủy quyền.
Hợp đồng ủy quyền sử dụng đất giúp các bên thực hiện giao dịch đất đai linh hoạt nhưng vẫn cần tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật để tránh rủi ro. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ lập hợp đồng chuẩn pháp lý, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk ngay hôm nay để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ tận tình và nhanh chóng.
Để lại một bình luận