ACC ĐẮK LẮK

Các tiêu chí xuất khẩu gạo sang Philippines hiện nay bao gồm: đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn nhập khẩu, có giấy phép và chứng nhận kiểm định, tuân thủ quy định về thuế và hạn ngạch, hoàn thành đầy đủ thủ tục hải quan. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu chi tiết về các tiêu chí xuất khẩu gạo sang Philippines trong bài viết dưới đây.

1. Các tiêu chí chất lượng gạo xuất khẩu sang Philippines hiện nay là gì?

Gạo xuất khẩu từ Việt Nam sang Philippines phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt theo quy định của Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) và Bộ Nông nghiệp Philippines (DA). Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần tuân thủ Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo và các tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật theo Thông tư 44/2018/TT-BNNPTNT.

Các tiêu chí chất lượng gạo xuất khẩu sang Philippines:

• Độ trắng và độ bóng của gạo:
  Theo Quy định của Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA), gạo xuất khẩu phải có độ trắng cao, không bị bạc bụng, hạt đồng đều, nhằm đảm bảo chất lượng thương mại và khả năng tiêu thụ.
  
• Hàm lượng tạp chất:
  Theo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA), gạo nhập khẩu không được lẫn tạp chất kim loại, hạt cỏ dại hoặc hạt bị sâu mọt. Doanh nghiệp Việt Nam cần tuân thủ Tiêu chuẩn Codex về ngũ cốc và các sản phẩm từ ngũ cốc (Codex Stan 199-1995) để đảm bảo an toàn thực phẩm.
  
• Độ ẩm:
  Quy định tại QCVN 01-134:2013/BNNPTNT của Việt Nam và tiêu chuẩn kiểm soát nhập khẩu của Philippines yêu cầu độ ẩm gạo xuất khẩu không vượt quá 14%, nhằm hạn chế nguy cơ nấm mốc, hư hỏng trong quá trình bảo quản và vận chuyển.
  
• Hàm lượng hạt gãy:
  Theo tiêu chuẩn Codex Stan 198-1995, gạo xuất khẩu phải có tỷ lệ hạt nguyên cao. Các mức phổ biến của hạt gãy trong gạo xuất khẩu sang Philippines là 5%, 15% hoặc 25%, tùy theo hợp đồng thương mại đã ký kết.
  
• Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng:
  Gạo xuất khẩu phải tuân thủ Mức dư lượng tối đa (MRL) của Codex và quy định về an toàn thực phẩm của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Philippines (FDA). Doanh nghiệp xuất khẩu cần đảm bảo rằng dư lượng thuốc trừ sâu, kim loại nặng như chì (Pb), cadmium (Cd) không vượt quá giới hạn cho phép theo Thông tư 50/2016/TT-BYT của Bộ Y tế Việt Nam.

Việc đảm bảo các tiêu chí chất lượng gạo theo đúng quy định của Việt Nam và Philippines không chỉ giúp gạo xuất khẩu dễ dàng thông quan mà còn nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm để đảm bảo hoạt động xuất khẩu bền vững sang Philippines.

2. Quy định về thuế và hạn ngạch nhập khẩu gạo của Philippines

Nhằm bảo vệ sản xuất nội địa và kiểm soát thị trường lúa gạo, Chính phủ Philippines áp dụng các chính sách thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu đối với mặt hàng gạo. Các quy định này được điều chỉnh theo Đạo luật Cộng hòa số 11203 (Rice Tariffication Law) và các hiệp định thương mại mà Philippines tham gia, trong đó có Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA).

2.1. Thuế nhập khẩu gạo

Theo Đạo luật Cộng hòa số 11203 và các cam kết thương mại quốc tế, thuế suất nhập khẩu gạo vào Philippines được quy định như sau:

• Gạo nhập khẩu từ các nước ASEAN (bao gồm Việt Nam) chịu thuế suất 35%, theo Hiệp định ATIGA (ASEAN Trade in Goods Agreement).
• Gạo nhập khẩu từ các quốc gia ngoài ASEAN có thể chịu thuế suất từ 40% – 50%, tùy theo thỏa thuận song phương và tình hình thị trường.
• Khi có rủi ro khủng hoảng lương thực, Philippines có thể điều chỉnh thuế nhập khẩu tạm thời theo quyết định của Cục Hải quan Philippines (BOC) và Ủy ban Phát triển Kinh tế Quốc gia (NEDA).

2.2. Hạn ngạch nhập khẩu gạo

• Theo Rice Tariffication Law, Philippines bãi bỏ hệ thống hạn ngạch nhập khẩu gạo cố định do Cơ quan Lương thực Quốc gia (NFA) quản lý.
• Hiện nay, doanh nghiệp tư nhân có thể nhập khẩu gạo không giới hạn số lượng, nhưng phải đăng ký Giấy phép nhập khẩu gạo (Sanitary and Phytosanitary Import Clearance – SPSIC) do Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) cấp.
• Chính phủ có thể áp dụng hạn chế tạm thời đối với khối lượng nhập khẩu khi nguồn cung trong nước đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ.

2.3. Chính sách điều chỉnh nhập khẩu gạo

• Cơ chế điều chỉnh linh hoạt: Khi nguồn cung nội địa bị ảnh hưởng do thiên tai hoặc giá gạo tăng cao, Chính phủ Philippines có thể nới lỏng chính sách nhập khẩu, bao gồm việc giảm thuế nhập khẩu hoặc tăng hạn mức nhập khẩu để ổn định thị trường.
• Hỗ trợ nông dân nội địa: Một phần thuế nhập khẩu thu được từ gạo nhập khẩu sẽ được sử dụng để hỗ trợ phát triển ngành lúa gạo trong nước thông qua Quỹ phát triển cạnh tranh lúa gạo (Rice Competitiveness Enhancement Fund – RCEF), được quy định trong Đạo luật Cộng hòa số 11203.

Việc nắm rõ các quy định về thuế suất và hạn ngạch nhập khẩu giúp doanh nghiệp Việt Nam có chiến lược xuất khẩu gạo sang Philippines hiệu quả hơn. Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên chính sách thương mại và điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp để tận dụng cơ hội và đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật.

>>> Xem thêm bài viết Danh sách các công ty xuất khẩu gạo miền Bắc uy tín nhất tại đây.

3. Quy trình và thủ tục xuất khẩu gạo sang Philippines

Việc xuất khẩu gạo sang Philippines yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật Việt Nam và Philippines, bao gồm Nghị định 107/2018/NĐ-CP, Luật Hải quan Việt Nam 2014, cùng các quy định về nhập khẩu gạo của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) và Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA). Dưới đây là quy trình chi tiết:

– Bước 1: Đăng ký giấy phép xuất khẩu gạo

Doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP để được cấp giấy phép kinh doanh xuất khẩu gạo:

• Có kho chứa phù hợp với tiêu chuẩn bảo quản lúa gạo.
• Có cơ sở xay xát đạt chuẩn kỹ thuật.
• Đăng ký hợp đồng xuất khẩu với Bộ Công Thương và Tổng cục Hải quan Việt Nam để được theo dõi và cấp phép xuất khẩu.

– Bước 2: Kiểm định chất lượng gạo

Trước khi xuất khẩu, gạo phải được kiểm định theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 11888:2017 về gạo xuất khẩu và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của Philippines:

• Kiểm dịch thực vật: Được cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật bởi Cục Bảo vệ Thực vật – Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn theo Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT.
• Chứng nhận chất lượng: Cơ quan có thẩm quyền cấp Chứng thư kiểm định chất lượng gạo theo tiêu chuẩn xuất khẩu của Việt Nam và yêu cầu của Philippines.

– Bước 3: Ký kết hợp đồng xuất khẩu

• Hợp đồng phải đảm bảo các điều khoản về số lượng, chất lượng, giá cả, phương thức thanh toán và điều kiện giao hàng theo Incoterms 2020.
• Các điều kiện phải tuân thủ quy định về thương mại gạo quốc tế, đặc biệt là chính sách nhập khẩu của Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA).

– Bước 4: Làm thủ tục hải quan và vận chuyển

Doanh nghiệp thực hiện khai báo hải quan theo Luật Hải quan Việt Nam 2014, bao gồm:

• Nộp tờ khai hải quan điện tử qua hệ thống VNACCS/VCIS.
• Xuất trình hợp đồng thương mại, hóa đơn thương mại, vận đơn (Bill of Lading), chứng nhận kiểm định chất lượng.
• Sau khi hoàn tất thủ tục thông quan, gạo được đưa lên tàu và vận chuyển đến Philippines.

– Bước 5: Thủ tục nhập khẩu tại Philippines

• Doanh nghiệp nhập khẩu tại Philippines phải đăng ký với Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) và xin giấy phép nhập khẩu theo Sanitary and Phytosanitary Import Clearance (SPSIC).
• Hàng hóa khi đến cảng Philippines sẽ được NFA kiểm tra chất lượng và an toàn thực phẩm trước khi thông quan và phân phối ra thị trường.

Tuân thủ đúng quy trình xuất khẩu gạo sang Philippines giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý và đảm bảo giao dịch thuận lợi. Để đảm bảo thành công, doanh nghiệp cần cập nhật các quy định pháp luật mới nhất và hợp tác chặt chẽ với cơ quan chức năng hai nước.

4. Những thách thức và cơ hội cho gạo Việt Nam tại thị trường Philippines

Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, trong đó Philippines là thị trường nhập khẩu quan trọng. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội mở rộng thị phần, doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt và yêu cầu khắt khe từ phía Philippines.

4.1 Thách thức cho gạo Việt Nam tại thị trường Philippines

Philippines là thị trường nhập khẩu gạo lớn của Việt Nam, nhưng doanh nghiệp Việt đang đối mặt với nhiều thách thức.

– Cạnh tranh từ các nước khác:

• Các nước như Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan đều xuất khẩu gạo chất lượng cao với giá thành cạnh tranh. Đặc biệt, Thái Lan có lợi thế về thương hiệu và chất lượng gạo cao cấp.
• Theo Hiệp định ATIGA, gạo Việt Nam được hưởng thuế suất nhập khẩu 35% tại Philippines, nhưng giá gạo từ các quốc gia ngoài ASEAN có thể thấp hơn nhờ chính sách hỗ trợ của họ.

– Biến động chính sách nhập khẩu:

• Chính phủ Philippines thường xuyên thay đổi chính sách nhập khẩu gạo để bảo vệ nông dân trong nước. Việc áp dụng hạn ngạch nhập khẩu và điều chỉnh thuế suất nhập khẩu theo tình hình thị trường gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc xây dựng kế hoạch dài hạn.
• Luật Rice Tariffication Law (RA 11203) cho phép doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu gạo nhưng vẫn có sự giám sát của Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA), điều này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường xuất khẩu.

– Yêu cầu kiểm định chất lượng nghiêm ngặt:

• Gạo xuất khẩu sang Philippines phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, bao gồm kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng theo quy định của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA).
• Các lô hàng có thể bị kiểm tra ngẫu nhiên tại cửa khẩu, và nếu không đạt tiêu chuẩn, gạo có thể bị từ chối nhập khẩu hoặc tiêu hủy, gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

4.2 Cơ hội cho gạo Việt Nam tại thị trường Philippines

Ngoài những thách thức, Philippines là thị trường nhập khẩu gạo lớn, mở ra nhiều cơ hội cho gạo Việt Nam.

– Nhu cầu nhập khẩu lớn:

• Philippines là một trong những quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới do sản xuất nội địa không đủ đáp ứng nhu cầu.
• Đặc biệt, vào những năm mất mùa hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, Philippines có xu hướng tăng nhập khẩu gạo để bình ổn thị trường, tạo cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

– Ưu đãi thuế quan trong ASEAN: Theo Hiệp định ATIGA, gạo Việt Nam khi xuất khẩu sang Philippines được hưởng thuế suất ưu đãi 35%, trong khi gạo nhập từ các nước ngoài ASEAN có thể chịu mức thuế cao hơn, từ 40% – 50% hoặc hơn. Điều này giúp gạo Việt Nam có lợi thế cạnh tranh về giá.

– Chất lượng gạo Việt Nam được cải thiện:

• Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào công nghệ sản xuất, chế biến gạo để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng hạt, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
• Một số giống gạo chất lượng cao của Việt Nam, như ST24, ST25, đã được đánh giá cao trên thị trường quốc tế, giúp nâng cao vị thế của gạo Việt Nam tại Philippines.

Dù gặp nhiều thách thức, nhưng với nhu cầu nhập khẩu lớn và lợi thế thuế quan trong ASEAN, gạo Việt Nam vẫn có tiềm năng phát triển mạnh mẽ tại thị trường Philippines. Doanh nghiệp cần chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, tuân thủ chặt chẽ các quy định kiểm định và cập nhật chính sách nhập khẩu để tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh. Việc nắm vững các tiêu chí và quy định xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh tại thị trường Philippines.

>>> Xem thêm bài viết Tổng hợp danh sách các công ty xuất khẩu gạo miền Nam tại đây.

5. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp xuất khẩu gạo sang Philippines có cần giấy phép không?

Có. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo, doanh nghiệp muốn xuất khẩu gạo cần có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo do Bộ Công Thương cấp. Ngoài ra, trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp phải đăng ký hợp đồng xuất khẩu với Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) để đảm bảo tuân thủ quy định thương mại.

Gạo xuất khẩu sang Philippines cần đáp ứng những tiêu chuẩn kiểm dịch nào?

Gạo xuất khẩu sang Philippines phải đáp ứng quy định kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm của nước nhập khẩu. Theo Công ước Bảo vệ thực vật quốc tế (IPPC), doanh nghiệp cần có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Việt Nam) cấp. Đồng thời, phải kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng theo tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA).

Nếu Philippines thay đổi chính sách nhập khẩu gạo, doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì?

Philippines thường xuyên điều chỉnh chính sách thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu để bảo vệ sản xuất nội địa. Khi có thay đổi, doanh nghiệp cần theo dõi sát sao thông tin từ Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) và Bộ Công Thương Việt Nam. Nếu có sự thay đổi về hạn ngạch hoặc thuế suất, doanh nghiệp nên điều chỉnh chiến lược xuất khẩu, tìm kiếm đối tác mới hoặc đa dạng hóa thị trường để giảm thiểu rủi ro.

Xuất khẩu gạo sang Philippines là cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cũng đi kèm với nhiều thách thức về chất lượng, thuế quan và chính sách nhập khẩu. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về thủ tục xuất khẩu gạo sang Philippines, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk để được hỗ trợ chuyên nghiệp và chính xác nhất.