ACC ĐẮK LẮK

Tiêu chuẩn xuất khẩu gạo ngày càng được siết chặt nhằm nâng cao chất lượng và uy tín của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về chất lượng, kiểm định và quy trình xuất khẩu để đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu nhập khẩu của các nước. Những thay đổi trong chính sách gần đây tác động không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu gạo. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu chi tiết về các quy định mới và cách doanh nghiệp có thể thích ứng hiệu quả.

1. Giới thiệu về tiêu chuẩn xuất khẩu gạo của Việt Nam

Xuất khẩu gạo là một trong những ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam, với thị trường tiêu thụ rộng lớn trên toàn cầu. Để nâng cao giá trị và uy tín gạo Việt Nam, Chính phủ đã ban hành nhiều quy định về tiêu chuẩn xuất khẩu gạo, đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu của các đối tác quốc tế. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp muốn xuất khẩu gạo phải đáp ứng các điều kiện về kho chứa, cơ sở xay xát và hệ thống kiểm soát chất lượng. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà còn nâng cao sức cạnh tranh của gạo Việt Nam trên thị trường thế giới.

Việc tuân thủ tiêu chuẩn xuất khẩu gạo không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật mà còn là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và mở rộng thị trường. Với các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ và những cải tiến trong sản xuất, gạo Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Để đảm bảo quy trình xuất khẩu diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp cần nắm vững các quy định pháp lý và đầu tư vào chất lượng sản phẩm.

2. Tiêu chuẩn chất lượng gạo xuất khẩu

Gạo Việt Nam muốn xuất khẩu sang các thị trường quốc tế phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chí về độ ẩm, tỷ lệ hạt nguyên, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các chỉ số an toàn thực phẩm khác. Ngoài ra, các nước nhập khẩu cũng có những yêu cầu riêng mà doanh nghiệp cần tuân thủ để đảm bảo việc thông quan và tiêu thụ thuận lợi. 

– Tiêu chuẩn chất lượng gạo xuất khẩu:

• Độ ẩm: Không quá 14%, theo quy định tại QCVN 01-190:2020/BNNPTNT, để tránh nấm mốc, hư hỏng trong quá trình vận chuyển và bảo quản.
• Tỷ lệ hạt nguyên: Phải đạt từ 70% trở lên, tùy theo hợp đồng xuất khẩu và tiêu chuẩn của nước nhập khẩu.
• Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Phải nằm trong mức giới hạn theo Thông tư 50/2016/TT-BYT về mức tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm và tiêu chuẩn của từng thị trường nhập khẩu.
• Hàm lượng tạp chất và kim loại nặng: Không vượt mức cho phép theo Thông tư 44/2018/TT-BNNPTNT, đảm bảo an toàn thực phẩm và chất lượng gạo.
• Giống lúa: Phải nằm trong danh mục giống lúa cho phép xuất khẩu theo Thông tư 21/2015/TT-BNNPTNT của Bộ NN&PTNT, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng và đúng tiêu chuẩn thương mại.

 Việc tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn chất lượng không chỉ giúp gạo Việt Nam đáp ứng yêu cầu xuất khẩu mà còn nâng cao giá trị thương hiệu, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Để đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn và thông quan thuận lợi, doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các quy định mới, phối hợp với cơ quan chức năng và đầu tư vào quy trình sản xuất đạt chuẩn.

3. Quy trình kiểm định và chứng nhận chất lượng gạo

Để đảm bảo gạo Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và được thông quan thuận lợi, doanh nghiệp phải thực hiện quy trình kiểm định và chứng nhận chất lượng theo quy định pháp luật. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, gạo xuất khẩu cần được kiểm định về chất lượng, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Ngoài ra, việc cấp chứng nhận kiểm định phải tuân theo các quy định của Luật An toàn thực phẩm 2010 và các tiêu chuẩn quốc tế tương ứng với thị trường nhập khẩu.

– Bước 1: Kiểm tra chất lượng nội bộ

• Doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động kiểm tra sơ bộ về độ ẩm, tạp chất, tỷ lệ hạt gãy, hạt bị mốc hoặc sâu mọt, đảm bảo phù hợp với QCVN 01-190:2020/BNNPTNT.
• Việc kiểm tra nội bộ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các vấn đề về chất lượng trước khi đăng ký kiểm định chính thức.

– Bước 2: Đăng ký kiểm định với cơ quan có thẩm quyền

• Doanh nghiệp cần nộp hồ sơ đăng ký kiểm định tại Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) hoặc Trung tâm kiểm định chất lượng nông sản.
• Hồ sơ gồm: đơn đăng ký kiểm định, mẫu gạo, kết quả kiểm tra nội bộ, hợp đồng xuất khẩu.

– Bước 3: Cấp chứng nhận kiểm dịch thực vật

• Theo Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT, gạo xuất khẩu phải có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật, xác nhận không có sâu bệnh, nấm mốc, đảm bảo an toàn cho nước nhập khẩu.
• Một số thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản có yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt hơn, đòi hỏi gạo phải qua nhiều bước kiểm tra.

– Bước 4: Kiểm tra dư lượng hóa chất, kim loại nặng

• Gạo phải được xét nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo Thông tư 50/2016/TT-BYT.
• Kiểm tra kim loại nặng như chì, cadmium, thủy ngân theo Thông tư 24/2019/TT-BYT, đảm bảo an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn Codex quốc tế.

– Bước 5: Cấp chứng nhận chất lượng xuất khẩu

• Nếu đạt yêu cầu, gạo sẽ được cấp Giấy chứng nhận chất lượng theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Thông tư 44/2018/TT-BNNPTNT.
• Chứng nhận này giúp doanh nghiệp hoàn tất thủ tục hải quan và thông quan tại nước nhập khẩu.

Việc kiểm định và chứng nhận chất lượng là yêu cầu bắt buộc đối với gạo xuất khẩu, giúp doanh nghiệp đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, giảm rủi ro bị trả hàng và xây dựng uy tín trên thị trường. Để tránh các vướng mắc pháp lý và đảm bảo quy trình xuất khẩu thuận lợi, doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành và thường xuyên cập nhật tiêu chuẩn của từng thị trường nhập khẩu.

>>> Xem thêm bài viết Danh sách các công ty xuất khẩu gạo An Giang uy tín tại đây.

4. Cơ hội cho gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, gạo Việt Nam đang có nhiều cơ hội mở rộng thị trường quốc tế nhờ các lợi thế về sản xuất, ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do và nhu cầu ngày càng cao đối với gạo chất lượng. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng và đáp ứng điều kiện kinh doanh xuất khẩu để tận dụng tối đa tiềm năng của thị trường thế giới.

4.1. Lợi thế về sản xuất

• Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, với sản lượng đạt trên 6 triệu tấn mỗi năm.
• Chi phí sản xuất gạo tại Việt Nam cạnh tranh hơn so với các nước như Thái Lan hay Nhật Bản, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu.
• Việc ứng dụng công nghệ cao vào canh tác và chế biến giúp nâng cao chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu.

4.2. Tận dụng lợi ích từ các hiệp định thương mại tự do (FTA)

• Hiệp định EVFTA (Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU):
  • EU dành hạn ngạch 80.000 tấn gạo/năm cho Việt Nam với thuế suất 0%.
  • Các loại gạo như gạo thơm, gạo trắng, gạo tấm được hưởng ưu đãi lớn.
• Hiệp định CPTPP: Xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với gạo vào các nước thành viên như Nhật Bản, Canada, Mexico, tạo cơ hội mở rộng thị trường.
• Hiệp định RCEP: Giúp gạo Việt Nam tiếp cận các thị trường ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc với chính sách thuế quan thuận lợi.

4.3. Nhu cầu gạo chất lượng cao tại các thị trường khó tính

• Các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU đang có nhu cầu cao về các dòng gạo đặc sản như ST24, ST25, vốn đạt giải “Gạo ngon nhất thế giới”.
• Yêu cầu của các thị trường này đòi hỏi gạo phải đáp ứng QCVN 01-190:2020/BNNPTNT về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, độ ẩm, tạp chất,…
• Để vào EU, gạo Việt phải đảm bảo tuân thủ Quy định (EC) 396/2005 về giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

4.4. Tiềm năng mở rộng thị trường Trung Đông, châu Phi

• Trung Đông và châu Phi là thị trường tiêu thụ gạo lớn, đặc biệt là các loại gạo trắng và gạo tấm.
• Chính phủ các nước này ít có rào cản kỹ thuật, ưu tiên nhập khẩu từ các quốc gia có giá gạo cạnh tranh như Việt Nam.
• Doanh nghiệp Việt cần tận dụng các chính sách hỗ trợ từ Nghị định 107/2018/NĐ-CP về thúc đẩy xúc tiến thương mại để tăng cường xuất khẩu vào khu vực này.

Gạo Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để mở rộng thị trường quốc tế nhờ lợi thế sản xuất, ưu đãi từ các hiệp định thương mại và nhu cầu ngày càng cao về gạo chất lượng. Tuy nhiên, để tận dụng tốt những cơ hội này, doanh nghiệp cần đầu tư vào chất lượng sản phẩm, nâng cao chuỗi giá trị và tuân thủ các tiêu chuẩn xuất khẩu theo quy định pháp luật. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế không chỉ giúp gạo Việt Nam thâm nhập vào thị trường khó tính mà còn nâng cao thương hiệu trên bản đồ nông sản thế giới.

5. Ứng dụng công nghệ trong nâng cao tiêu chuẩn gạo xuất khẩu

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu gạo ngày càng cạnh tranh, việc ứng dụng công nghệ hiện đại giúp doanh nghiệp nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và đáp ứng yêu cầu khắt khe của các thị trường quốc tế. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải đảm bảo chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quy định, bao gồm kiểm soát độ ẩm, dư lượng hóa chất và minh bạch nguồn gốc. Việc đầu tư vào công nghệ không chỉ giúp nâng cao chất lượng gạo mà còn tạo lợi thế cạnh tranh cho gạo Việt Nam trên thị trường thế giới.

5.1. Ứng dụng công nghệ sấy lúa hiện đại

• Công nghệ sấy tầng sôi, sấy tuần hoàn giúp kiểm soát độ ẩm chính xác dưới 14% theo tiêu chuẩn xuất khẩu.
• Hạn chế tối đa tình trạng nấm mốc, vi khuẩn phát triển trong quá trình lưu trữ.
• Đáp ứng yêu cầu của QCVN 01-190:2020/BNNPTNT về độ ẩm tiêu chuẩn cho gạo xuất khẩu.

5.2. Công nghệ kiểm tra dư lượng hóa chất và kim loại nặng

• Sử dụng hệ thống máy quang phổ hiện đại để phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng trong gạo.
• Đáp ứng tiêu chuẩn của Thông tư 50/2016/TT-BYT về mức giới hạn tối đa dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trong thực phẩm.
• Giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định (EC) 396/2005 của EU về kiểm soát chất lượng gạo nhập khẩu.

5.3. Chuỗi truy xuất nguồn gốc bằng Blockchain

• Mỗi lô gạo được mã hóa bằng QR Code, cung cấp đầy đủ thông tin về quy trình sản xuất, giống lúa, thời gian thu hoạch, địa điểm chế biến.
• Hệ thống Blockchain giúp kiểm soát chất lượng theo từng giai đoạn, đảm bảo tính minh bạch và giảm gian lận thương mại.
• Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP, sản phẩm xuất khẩu cần có nhãn mác rõ ràng, thể hiện đầy đủ thông tin về nguồn gốc xuất xứ.

5.4. Tự động hóa trong xay xát và đóng gói

• Hệ thống xay xát khép kín giúp giảm hao hụt sau thu hoạch, nâng cao tỷ lệ hạt nguyên.
• Công nghệ đóng gói chân không, đóng gói bằng túi chống ẩm giúp kéo dài thời gian bảo quản, đảm bảo chất lượng gạo khi vận chuyển đường dài.
• Đáp ứng tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm theo QCVN 12-1:2011/BYT.

Việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất và chế biến gạo không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu mà còn nâng cao giá trị thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Tuân thủ các quy định như Nghị định 107/2018/NĐ-CP, QCVN 01-190:2020/BNNPTNT sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, đảm bảo chất lượng gạo xuất khẩu. Đầu tư vào công nghệ là xu hướng tất yếu để tăng tính cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu gạo trong tương lai.

Việc tuân thủ tiêu chuẩn xuất khẩu gạo không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy định pháp luật mà còn nâng cao giá trị và uy tín của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Với sự thay đổi trong chính sách và yêu cầu ngày càng khắt khe từ các nước nhập khẩu, doanh nghiệp cần cập nhật kịp thời và đảm bảo sản phẩm đạt chuẩn. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về quy trình, thủ tục xuất khẩu, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk để được hỗ trợ chuyên nghiệp và chính xác.

>>> Xem thêm bài viết Cách bảo quản gạo xuất khẩu hiệu quả nhất hiện nay tại đây.

6. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp cần đáp ứng những điều kiện gì để xuất khẩu gạo?

Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải có kho chứa, cơ sở xay xát phù hợp, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng. Ngoài ra, doanh nghiệp cần đăng ký hợp đồng xuất khẩu với Bộ Công Thương và tuân thủ các quy định về kiểm định chất lượng.

Gạo xuất khẩu phải đáp ứng những tiêu chuẩn nào?

Gạo xuất khẩu phải tuân thủ QCVN 01-190:2020/BNNPTNT, bao gồm tiêu chuẩn về độ ẩm (≤14%), dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tỷ lệ hạt nguyên, tạp chất và kim loại nặng. Ngoài ra, từng thị trường nhập khẩu có thể yêu cầu thêm các tiêu chí riêng.

Xuất khẩu gạo cần những chứng nhận nào?

Doanh nghiệp phải có chứng nhận kiểm dịch thực vật, chứng thư kiểm định chất lượng do cơ quan có thẩm quyền cấp, và giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) nếu cần hưởng ưu đãi thuế theo các FTA như EVFTA, CPTPP.

Việc tuân thủ tiêu chuẩn xuất khẩu gạo không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy định pháp luật mà còn nâng cao giá trị và uy tín của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Với sự thay đổi trong chính sách và yêu cầu ngày càng khắt khe từ các nước nhập khẩu, doanh nghiệp cần cập nhật kịp thời và đảm bảo sản phẩm đạt chuẩn. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về quy trình, thủ tục xuất khẩu, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk để được hỗ trợ chuyên nghiệp và chính xác.