Phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp nhà nước chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần một cách minh bạch và tuân thủ pháp luật. Việc xây dựng phương án này đảm bảo đất đai được quản lý hiệu quả, tránh thất thoát tài sản nhà nước đồng thời tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh sau cổ phần hóa. Doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định liên quan để lập phương án chính xác và kịp thời. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.
1. Hướng dẫn phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa
Phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa được xây dựng trên cơ sở rà soát toàn bộ diện tích đất doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng và xác định phương án tiếp tục sử dụng, xử lý đối với từng khu đất. Hiện nay, nội dung về cổ phần hóa thực hiện theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025 và Nghị định 366/2025/NĐ-CP về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Nghị định 366/2025/NĐ-CP quy định cụ thể về trình tự, thủ tục cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Bước 1: Rà soát hiện trạng đất đai
Doanh nghiệp tiến hành rà soát toàn bộ diện tích đất đang quản lý, sử dụng, xác định vị trí, diện tích, loại đất, nguồn gốc sử dụng, hình thức sử dụng, thời hạn sử dụng và hồ sơ pháp lý liên quan. Đồng thời, doanh nghiệp cần đối chiếu với hồ sơ đất đai và phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất để xác định cụ thể diện tích tiếp tục sử dụng và diện tích phải xử lý theo quy định.
Bước 2: Xác định phương án sử dụng đất sau cổ phần hóa
Trên cơ sở hiện trạng và nhu cầu thực tế, doanh nghiệp xác định diện tích đất tiếp tục sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và phương án xử lý đối với diện tích không tiếp tục sử dụng. Phương án phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và quy định của pháp luật đất đai; doanh nghiệp không tự chuyển nhượng, cho thuê hoặc chuyển mục đích sử dụng đất nếu chưa đáp ứng điều kiện và chưa được cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Bước 3: Lập hồ sơ và trình phê duyệt
Doanh nghiệp lập hồ sơ về hiện trạng và phương án sử dụng đất để báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu trong quá trình cổ phần hóa. Đối với nội dung thuộc thẩm quyền quản lý đất đai của địa phương, doanh nghiệp thực hiện theo quy định về đất đai và phân định thẩm quyền chính quyền địa phương 02 cấp; cơ quan có thẩm quyền xem xét phương án trên cơ sở hồ sơ đất đai, quy hoạch và nhu cầu sử dụng đất của doanh nghiệp.
2. Nội dung chính cần có trong phương án sử dụng đất
Phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa cần thể hiện đầy đủ hiện trạng quản lý, sử dụng đất và phương án đối với từng khu đất. Doanh nghiệp cần xác định rõ vị trí, diện tích, loại đất, nguồn gốc, hình thức sử dụng, thời hạn sử dụng và mục đích sử dụng đất; đồng thời xác định diện tích tiếp tục sử dụng, diện tích bàn giao hoặc xử lý theo quy định.
Đối với việc xác định giá trị doanh nghiệp, việc xác định và xử lý giá trị quyền sử dụng đất phải thực hiện theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025, Nghị định 366/2025/NĐ-CP và pháp luật đất đai tương ứng với từng hình thức sử dụng đất. Doanh nghiệp không áp dụng một công thức chung để tính giá trị đất cho mọi trường hợp mà phải căn cứ vào hình thức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất và mục đích sử dụng cụ thể.
Phương án cũng cần thể hiện nhu cầu sử dụng đất sau cổ phần hóa trên cơ sở hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Pháp luật không đặt ra một thời hạn chung bắt buộc doanh nghiệp phải dự báo nhu cầu sử dụng đất trong 5 hoặc 10 năm; nội dung này phải được xác định phù hợp với phương án sản xuất, kinh doanh và tình trạng pháp lý của từng khu đất.
Xem thêm: Hướng dẫn ủy quyền chuyển nhượng đất
3. Những lưu ý quan trọng khi lập phương án
Khi xây dựng phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa, doanh nghiệp cần rà soát đầy đủ quỹ đất đang quản lý, sử dụng và xác định chính xác tình trạng pháp lý của từng khu đất. Đối với đất đang có tranh chấp, đang cho thuê, chưa hoàn thiện hồ sơ hoặc có sự khác biệt giữa hiện trạng và giấy tờ đất đai, doanh nghiệp cần làm rõ để có phương án xử lý phù hợp trước khi thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Phương án phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng có liên quan. Sau khi cổ phần hóa, công ty cổ phần phải quản lý, sử dụng đất đúng mục đích, đúng phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Trường hợp công ty cổ phần có nhu cầu thay đổi mục đích sử dụng đất thì phải thực hiện thủ tục theo Điều 121 Luật Đất đai 2024 nếu thuộc trường hợp phải xin phép. Việc cổ phần hóa không làm phát sinh quyền tự động chuyển mục đích, chuyển nhượng hoặc khai thác đất trái với phương án sử dụng đất đã được phê duyệt.
Xem thêm: Đất sử dụng chung là gì? Tìm hiểu thêm
4. Vai trò của phương án đối với quá trình cổ phần hóa
Phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa giúp doanh nghiệp và cơ quan đại diện chủ sở hữu xác định rõ tình trạng, mục đích và phương án xử lý đối với quỹ đất doanh nghiệp đang quản lý. Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện các nội dung liên quan đến đất đai trong quá trình cổ phần hóa và xác định nghĩa vụ của doanh nghiệp sau khi chuyển sang công ty cổ phần.
Phương án được xây dựng rõ ràng cũng giúp cơ quan có thẩm quyền kiểm soát việc quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa. Công ty cổ phần phải tiếp tục sử dụng đất đúng mục đích và thực hiện quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất theo pháp luật đất đai; trường hợp phát sinh nhu cầu thay đổi phương án sử dụng phải thực hiện thủ tục tương ứng với từng trường hợp.
5. Câu hỏi thường gặp
Phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa cần nộp ở đâu?
Doanh nghiệp lập phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa trong quá trình cổ phần hóa và báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu theo trình tự tại Nghị định 366/2025/NĐ-CP. Đối với nội dung liên quan đến đất đai thuộc thẩm quyền của địa phương, việc xử lý được thực hiện với cơ quan có thẩm quyền theo pháp luật đất đai và cơ chế chính quyền địa phương 02 cấp.
Đất đang cho thuê có cần đưa vào phương án không?
Có. Diện tích đất doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng, bao gồm đất thuê, phải được rà soát và thể hiện trong phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa để xác định hình thức sử dụng, thời hạn thuê và phương án tiếp tục sử dụng hoặc xử lý. Doanh nghiệp cần căn cứ hợp đồng thuê đất và hồ sơ pháp lý để thực hiện các nghĩa vụ liên quan.
Có được thay đổi mục đích sử dụng đất sau cổ phần hóa không?
Có thể thực hiện nếu đáp ứng điều kiện và thuộc trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo Điều 121 Luật Đất đai 2024. Công ty cổ phần phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất và các nghĩa vụ tài chính có liên quan.
Phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa là bước quan trọng giúp doanh nghiệp hoàn tất quá trình cổ phần hóa một cách suôn sẻ và tuân thủ pháp luật. Để được hỗ trợ chi tiết và chuyên nghiệp, hãy liên hệ ACC Đắk Lắk ngay hôm nay để được tư vấn và xây dựng phương án phù hợp nhất.
Để lại một bình luận