Lập quy hoạch sử dụng đất đóng vai trò then chốt trong việc định hướng sử dụng nguồn lực đất đai hiệu quả, hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội bền vững và giảm thiểu tranh chấp. Việc nắm rõ các căn cứ pháp lý mới nhất giúp tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định và tránh rủi ro. Cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu chi tiết về chủ đề này.
1. Vai trò của lập quy hoạch sử dụng đất trong phát triển kinh tế xã hội
Lập quy hoạch sử dụng đất giúp phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất và khoanh vùng đất đai theo mục đích sử dụng trong từng thời kỳ, tạo cơ sở để quản lý, khai thác và sử dụng đất phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội. Khoản 36 Điều 3 Luật Đất đai 2024 xác định quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất và khoanh vùng đất đai cho các mục đích phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu đối với từng đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.
Việc lập quy hoạch còn giúp Nhà nước chủ động phân bổ nguồn lực đất đai, xác định nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực và tạo cơ sở cho việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định. Đồng thời, quy hoạch góp phần hạn chế sử dụng đất lãng phí, bảo đảm sự phù hợp giữa phát triển kinh tế – xã hội với bảo vệ tài nguyên, môi trường và sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
2. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất mới nhất
Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất hiện nay được xác định chủ yếu theo Luật Đất đai 2024, đồng thời đặt trong hệ thống quy hoạch được quy định tại Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026. Theo Điều 5 Luật Quy hoạch 2025, hệ thống quy hoạch bao gồm quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành và quy hoạch đô thị, nông thôn; trong đó quy hoạch sử dụng đất quốc gia thuộc quy hoạch cấp quốc gia và quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh phải phù hợp, cụ thể hóa quy hoạch tỉnh về định hướng sử dụng đất cấp tỉnh.
Việc lập quy hoạch sử dụng đất cần căn cứ vào hiện trạng và biến động sử dụng đất, tiềm năng đất đai, nhu cầu và khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và định hướng phát triển của địa phương. Đối với quy hoạch sử dụng đất cấp xã, Điều 19 Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định các căn cứ gồm quy hoạch tỉnh, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội cấp xã, hiện trạng và tiềm năng đất đai, nhu cầu sử dụng đất cùng các yếu tố liên quan.
Ngoài ra, khi nội dung quy hoạch sử dụng đất có liên quan đến quy hoạch đô thị và nông thôn thì cần bảo đảm sự phù hợp giữa các hệ thống quy hoạch. Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 47/2024/QH15 vẫn là văn bản điều chỉnh chuyên ngành đối với quy hoạch đô thị, nông thôn và đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 144/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Xem thêm: Quy hoạch sử dụng đất là gì? Giải đáp
3. Những thay đổi theo Luật Đất đai 2024 và Luật Quy hoạch 2025
Luật Quy hoạch 2025 xác định rõ mối quan hệ giữa các loại quy hoạch. Theo Điều 5 Luật này, quy hoạch sử dụng đất quốc gia phải phù hợp, cụ thể hóa quy hoạch tổng thể quốc gia về định hướng sử dụng đất; quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh phải phù hợp, cụ thể hóa quy hoạch tỉnh về định hướng sử dụng đất cấp tỉnh. Luật cũng quy định Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, trong khi Quốc hội quyết định quy hoạch sử dụng đất quốc gia.
Đối với địa phương, Luật Đất đai 2024 và Nghị định 151/2025/NĐ-CP đã được áp dụng trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Điều 19 Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định về quy hoạch sử dụng đất cấp xã, trong đó nội dung lập quy hoạch bao gồm đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội, hiện trạng và tiềm năng đất đai, xác định mục tiêu sử dụng đất, dự báo chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất và xác định các chỉ tiêu sử dụng đất. Cơ quan quản lý đất đai cấp xã có trách nhiệm giúp UBND cấp xã tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã.
Bên cạnh đó, Điều 73 Luật Đất đai 2024 quy định cơ quan có thẩm quyền tổ chức rà soát quy hoạch sử dụng đất định kỳ 05 năm để điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế – xã hội. Việc điều chỉnh phải do cơ quan có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt, bảo đảm không làm thay đổi mục tiêu và các chỉ tiêu sử dụng đất đã được quy hoạch sử dụng đất cấp trên xác định, phân bổ.
Xem thêm: Condotel sở hữu bao nhiêu năm? Giải đáp
4. Lợi ích khi thực hiện lập quy hoạch sử dụng đất đúng quy định
Khi lập quy hoạch sử dụng đất được thực hiện đúng căn cứ, nội dung, trình tự và thẩm quyền, Nhà nước có cơ sở để phân bổ quỹ đất phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường. Quy hoạch cũng giúp xác định rõ định hướng sử dụng đất, hỗ trợ triển khai các dự án và thực hiện các thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định.
Việc thực hiện đúng quy hoạch góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, hạn chế sử dụng đất sai mục đích và tạo cơ sở để tổ chức, cá nhân chủ động tiếp cận thông tin về định hướng sử dụng đất. Đồng thời, sự thống nhất giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn giúp việc phát triển hạ tầng, khu dân cư, sản xuất và các công trình trên địa bàn được tổ chức phù hợp hơn.
5. Câu hỏi thường gặp
Lập quy hoạch sử dụng đất cần tuân thủ những căn cứ nào theo luật mới?
Lập quy hoạch sử dụng đất phải căn cứ vào Luật Đất đai 2024, Luật Quy hoạch 2025 và các văn bản hướng dẫn có liên quan, đồng thời xem xét hiện trạng, tiềm năng, nhu cầu và khả năng sử dụng đất, điều kiện kinh tế – xã hội và định hướng phát triển. Đối với cấp xã, Điều 19 Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định cụ thể các căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã.
Luật Đất đai 2024 ảnh hưởng thế nào đến lập quy hoạch sử dụng đất?
Luật Đất đai 2024 quy định trực tiếp về hệ thống quy hoạch, căn cứ, nội dung, việc rà soát và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất. Theo Điều 73, quy hoạch sử dụng đất được rà soát định kỳ 05 năm để điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế – xã hội.
Ai có thẩm quyền lập và phê duyệt quy hoạch sử dụng đất theo Luật Quy hoạch 2025?
Theo Luật Quy hoạch 2025, Quốc hội quyết định quy hoạch sử dụng đất quốc gia; Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Đối với cấp xã, việc tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất thực hiện theo Luật Đất đai 2024 và Nghị định 151/2025/NĐ-CP trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
Lập quy hoạch sử dụng đất cần được thực hiện dựa trên các quy định mới nhất để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả. Để được hỗ trợ chuyên nghiệp, liên hệ ACC Đắk Lắk ngay hôm nay.
Để lại một bình luận