ACC ĐẮK LẮK

đất nông nghiệp hết hạn sử dụng luôn là mối quan tâm hàng đầu của hàng triệu hộ gia đình và cá nhân đang canh tác trên khắp cả nước, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và kế hoạch sản xuất lâu dài. Việc nắm rõ các quy định pháp luật về vấn đề này không chỉ giúp người dân chủ động trong việc sử dụng đất mà còn tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng phân tích chi tiết các quy định mới nhất theo pháp luật hiện hành, cùng ACC Đắk Lắk tìm hiểu về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất khi thời hạn sử dụng đất kết thúc.

1. Đất nông nghiệp hết hạn sử dụng có bị thu hồi?

Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, thời hạn sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp là 50 năm. Khi hết thời hạn sử dụng, người sử dụng đất không bị thu hồi đất một cách tự động hay tùy tiện. Cụ thể, Luật Đất đai 2024 quy định rõ: "Việc sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp… khi hết thời hạn sử dụng đất mà có nhu cầu tiếp tục sử dụng thì được Nhà nước xem xét gia hạn, quyết định thời hạn sử dụng đất theo quy định tại khoản 3 và khoản 5 Điều này, nhưng không quá 50 năm".

Như vậy, quyền lợi của người dân được pháp luật bảo vệ một cách chặt chẽ. Việc thu hồi đất chỉ xảy ra trong các trường hợp đặc biệt được quy định tại Điều 81 Luật Đất đai 2024, chẳng hạn như: Nhà nước thu hồi đất để phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hoặc người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai (ví dụ: lấn chiếm đất, hủy hoại đất, không thực hiện nghĩa vụ tài chính…). Việc hết hạn sử dụng đất nông nghiệp thông thường không thuộc các trường hợp bị thu hồi này. Do đó, người dân hoàn toàn có thể yên tâm rằng quyền sử dụng đất của mình sẽ được xem xét gia hạn nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng và đáp ứng các điều kiện theo quy định.

2. Điều kiện để được gia hạn khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng

Để được tiếp tục sử dụng đất sau khi hết thời hạn, người sử dụng đất cần đáp ứng các điều kiện nhất định. Căn cứ theo quy định tại Luật Đất đai 2024, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp có nhu cầu tiếp tục sử dụng đất thì phải làm thủ tục gia hạn. Điều kiện tiên quyết là đất vẫn đang được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và không thuộc trường hợp bị thu hồi đất theo quy định tại Điều 81 của Luật này.

Ngoài ra, người sử dụng đất cần phải hoàn thành các nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai (nếu có) như tiền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp… Việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện này sẽ là cơ sở để cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét và quyết định gia hạn thời gian sử dụng đất. Nếu không có nhu cầu tiếp tục sử dụng hoặc không đáp ứng được các điều kiện trên, người sử dụng đất có thể tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước theo quy định tại Luật Đất đai 2024. Trong trường hợp này, người sử dụng đất sẽ được bồi thường hoặc hỗ trợ theo quy định của pháp luật nếu thuộc diện được bồi thường.

Xem thêm: Đất ở trước năm 1980 đền bù như thế nào?

3. Thủ tục gia hạn khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng

Khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng, người dân cần thực hiện thủ tục gia hạn theo quy định. Căn cứ theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai 2024, trình tự, thủ tục gia hạn được thực hiện như sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Người sử dụng đất cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đề nghị gia hạn. Hồ sơ bao gồm: Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất theo Mẫu số 09/ĐK ban hành kèm theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bản gốc); Chứng từ đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính (nếu có). Ngoài ra, cần kèm theo giấy tờ chứng minh nhu cầu tiếp tục sử dụng đất và các giấy tờ khác có liên quan theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận hồ sơ.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Người sử dụng đất nộp hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo quy định. Theo khoản 1 Điều 32 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Bộ phận Một cửa cấp huyện nơi có đất hoặc nộp trực tiếp tại Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh cấp huyện. Trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm gửi hồ sơ đến cơ quan tài nguyên và môi trường cấp huyện để trình Ủy ban nhân dân cùng cấp quyết định gia hạn.

Bước 3: Giải quyết và trả kết quả

Căn cứ vào hồ sơ và kết quả thẩm tra, xác minh, Ủy ban nhân dân cấp huyện sẽ xem xét và ra quyết định gia hạn thời gian sử dụng đất. Thời gian thực hiện thủ tục gia hạn được quy định cụ thể tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP là không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ. Sau khi có quyết định, người sử dụng đất sẽ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới hoặc xác nhận thay đổi thời hạn sử dụng đất trên Giấy chứng nhận đã cấp. Người dân cần lưu ý theo dõi thời gian giải quyết để kịp thời nhận kết quả và thực hiện các nghĩa vụ tài chính phát sinh (nếu có).

Xem thêm: Hạng đất tính thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định

4. Các trường hợp đặc biệt khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng

Bên cạnh quy định chung, pháp luật cũng có những quy định riêng cho các trường hợp đặc thù. Đối với đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn, thời hạn sử dụng được quy định khác với đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân. Cụ thể, theo Luật Đất đai 2024, đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích có thời hạn sử dụng là 05 năm tính từ thời điểm có quyết định giao đất. Khi hết thời hạn, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm quản lý và sử dụng đất theo đúng quy định.

Một trường hợp đặc biệt khác là đối với đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối của hộ gia đình, cá nhân được giao đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993. Theo quy định tại khoản 2 Điều 172 Luật Đất đai 2024, thời hạn sử dụng đất đối với các loại đất này là 50 năm và được xem xét gia hạn khi hết thời hạn. Điều này đảm bảo tính ổn định và liên tục trong sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện cho người dân yên tâm đầu tư, canh tác lâu dài trên chính thửa đất của mình.

5. Câu hỏi thường gặp

Quyền sử dụng đất có thể chuyển nhượng khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng không?

Theo quy định tại Điều 45 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất chỉ được chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đất không có tranh chấp, không bị kê biên để bảo đảm thi hành án. Khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng, quyền sử dụng đất vẫn còn hiệu lực cho đến khi hết thời hạn, do đó người sử dụng đất vẫn có thể thực hiện quyền chuyển nhượng trong thời gian này. Tuy nhiên, người nhận chuyển nhượng cần lưu ý rằng thời hạn sử dụng đất còn lại sẽ được xác định theo thời hạn còn lại của thửa đất. Sau khi hết hạn, người nhận chuyển nhượng nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng phải làm thủ tục gia hạn theo quy định.

Nếu không làm thủ tục gia hạn khi đất nông nghiệp hết hạn sử dụng thì hậu quả pháp lý là gì?

Nếu người sử dụng đất không thực hiện thủ tục gia hạn khi hết thời hạn sử dụng, việc sử dụng đất sau thời điểm hết hạn sẽ được coi là sử dụng đất không đúng thời hạn được giao. Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 81 Luật Đất đai 2024, trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích, không đúng thời hạn được giao, được thuê là một trong các căn cứ để Nhà nước thu hồi đất. Tuy nhiên, trước khi thu hồi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ có văn bản thông báo và yêu cầu người sử dụng đất thực hiện thủ tục gia hạn hoặc trả lại đất. Do đó, người dân cần chủ động theo dõi thời hạn sử dụng đất của mình và thực hiện thủ tục gia hạn kịp thời để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Thời hạn sử dụng đất nông nghiệp có được tính lại từ đầu sau khi gia hạn không?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 172 Luật Đất đai 2024, khi gia hạn, thời hạn sử dụng đất được quyết định lại nhưng không quá 50 năm. Điều này có nghĩa là thời hạn sử dụng đất sẽ được tính lại từ đầu kể từ ngày có quyết định gia hạn. Ví dụ, nếu hộ gia đình được giao đất nông nghiệp với thời hạn 50 năm từ năm 2015 đến năm 2065, khi hết hạn và được gia hạn, thời hạn mới sẽ được tính từ năm 2065 và kéo dài thêm tối đa 50 năm nữa, tức là đến năm 2115. Quy định này tạo điều kiện cho người dân có thể yên tâm sản xuất lâu dài, đồng thời đảm bảo sự ổn định và bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp.

đất nông nghiệp hết hạn sử dụng là một vấn đề pháp lý quan trọng mà mọi người dân đang canh tác đều cần nắm rõ. Việc hiểu đúng các quy định của Luật Đất đai 2024 và Nghị định 102/2024/NĐ-CP sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, tránh những rủi ro không đáng có. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý chi tiết về thủ tục gia hạn đất, đừng ngần ngại liên hệ ACC Đắk Lắk để được đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm của chúng tôi tư vấn và hỗ trợ tận tình, nhanh chóng nhất.